شمس الدين محمد بن محمود الشهرزوري ( مترجم : تبريزى )

ديباچه 161

نزهة الأرواح وروضة الأفراح ( تاريخ الحكماء قبل ظهور الإسلام وبعده ) ( فارسى )

هفتم درگذشته است . از اوست نزهة الارواح و روضة الافراح فى تاريخ الحكماء و الفلاسفة كه بايد همان مدينة الحكماء باشد ( ديباچهء چاپ دكن ح - ط ) اين دفتر در دو بخش است : فيلسوفان يونانى ( 50 تن ) و ايران شهرى ( 80 تن ) روى هم 130 دانشمند با آوردن سرگذشت و سخنان و انديشه‌هاى آنان كه بيشتر گنومولوگى يا پندها و دستورهاى آنان است و كمتر در آن به پندارشناسى و آراء پرداخته شده است . در آن بيشتر از مختار الحكم ابن فاتك و صوان الحكمة سجستانى و فهرست ابن نديم و طبقات الامم صاعد اندلسى و تاريخ الحكماء قفطى و تتمة صوان الحكمة بيهقى و عيون الانباء ابن ابى اصيبعه و مقابسات ابو حيان توحيدى است و در آن بندهايى از آراء طبيعيهء فلوطرخس و البدء و التاريخ هم هست . در پايان آن سرگذشت شيخ اشراقى آمده كه از بهترين سرچشمه‌هاى زندگىنامهء او است ، پس از آن سرگذشت امام رازى است . در پايان چاپ دكن پنج دانشمند از شماره 81 تا 95 از روى نسخه‌ها افزوده شده است . در ديباچهء انگليسى تاريخ بيهق چاپ هند ( ص 50 و 55 ) جدولى است نشان‌دهندهء بهره‌بردارى قفطى و شهرزورى از تتمهء بيهقى و بهره‌بردارى عماد كاتب اصفهانى و ياقوت در معجم البلدان از همين تتمه . من هم در فهرست دانشگاه ( 4 : 706 ) نشان داده‌ام كه شهرزورى از بيهقى گرفته و چگونه آن را دگرگون كرده است . نسخه‌هاى آن : 1 - ليدن شمارهء 1488 فهرست ( 64 عربى ) و بنام مبشر بن فاتك ( فهرست ورهوئو 287 ) 2 - اياصوفيا 2128 3 - اسعد افندى 5 / 3804